Hoe homo-tolerant is Haarlem? Dat heeft Bureau Discriminatiezaken Kennemerland (BDK) in 2008 onderzocht via het Pink Panel (een digitaal onderzoekspanel voor homo- en biseksuelen m/v in Kennemerland). Het aantal panelleden is te laag voor een representatief beeld van homo- en biseksuelen in Kennemerland.

De resultaten van het onderzoek zijn gebaseerd op 33 deelnemers, waarvan 19 mannen en 14 vrouwen. De leeftijd varieert van 30 tot en met 65+ en zijn woonachtig in heel Kennemerland. In het onderzoek is gevraagd naar veiligheidsbeleving in het algemeen en naar eigen ervaringen. Centraal in de vragenlijst stonden de volgende vragen: 'Wat zijn de belevingen en recente ervaringen van homoseksuelen en biseksuelen in Kennemerland met intolerantie en discriminatie op verschillende maatschappelijke terreinen en hebben zich de afgelopen jaren veranderingen voorgedaan?'

Opvallend is dat de antwoorden over het algemene gevoel van veiligheid nogal negatief zijn. Een meerderheid hoort steeds meer verhalen van intolerantie jegens homoseksuelen, bijna de helft van de deelnemers meent niet hand in hand te kunnen lopen in de eigen woonwijk en een derde van de deelnemers vindt de meeste straten in hun gemeente onveilig. Ook de vraag of de eigen gemeente het afgelopen jaar onveiliger is geworden voor homo- en biseksuelen wordt door meer dan de helft van de deelnemers bevestigend beantwoord. Dit geeft een beeld dat er een gevoel van kwetsbaarheid heerst, het kan mij ook overkomen.

Daarentegen zijn de deelnemers als het gaat om eigen recente ervaringen redelijk positief. De ruime meerderheid heeft weinig ervaring met discriminatoire incidenten op het werk of op straat. Opvallende uitschieter is het uitgaan. Tijdens het uitgaan krijgt ongeveer één op de drie deelnemers nog wel eens discriminerende opmerkingen naar hun hoofd, worden ze uitgescholden of krijgen te maken met agressief gedrag.

Deelnemers konden naast het beantwoorden van de vragen nog aanvullende opmerkingen kwijt:

Man, 35 jaar: ik kom als kapper veel met mensen in aanraking en hoor verschillende verhalen aan. Ik merk daardoor dat er meer intolerantie is, op straat en onder jeugd. Jongens kiezen het kappersvak niet meer, want dat is voor homo's. Leraren op school waar veel kinderen op zitten die allochtone ouders hebben, komen niet uit voor hun geaardheid.

Vrouw, 60 jaar: ik werk in een bedrijf waar homoseksualiteit standaard is, dus ik zal op mijn werk nooit last krijgen daarmee. Deze werkomgeving heb ik bewust gekozen. Er is in elke ontmoeting met groepen heteroseksuelen wel een moment waarbij één van hen of meerderen een discriminerende opmerking maken. Om dit te ervaren is aan de orde van de dag, dus dit wordt vaak al ingecalculeerd bij het contact met heteroseksuelen. Het gaat hierbij voornamelijk om mannen.

Man, 34 jaar: ik ben een keer achtervolgd door een groep jongens in Spaarndam.

Man, leeftijd onbekend: ik deed aangifte van mishandeling op het politiebureau Koudenhorn in Haarlem. Hoewel de dader bekend was werd mij verteld dat hij niet meer opgepakt kon worden, omdat het geen heterdaadje was. Wel kreeg ik het advies om mezelf voortaan wat minder te etaleren. Toen ik vroeg wat ze daarmee bedoelden, zeiden ze dat het weleens zou kunnen helpen als ik mezelf een andere kledingstijl zou aanmeten om zo meer narigheid te voorkomen. Er is nooit meer wat aan de zaak gedaan. Dit heeft altijd meer aan me geknaagd dan de mishandeling zelf.

Vrouw, 30 jaar: ik werk in de gezondheidszorg en heb eigenlijk nooit last van discriminatie omtrent mijn homoseksualiteit. Mijn partner geeft aan dit ook niet te ervaren.

Vrouw, 54 jaar: mijn vrije tijd en met uitgaan breng ik veel tijd door met lesbische vrouwen, ik kan mij voorstellen dat wanneer ik meer in hetero-kringen uitga, ik meer afwijzing zal ervaren.

Man, leeftijd onbekend: de meeste hatelijke opmerkingen worden gemaakt wanneer mensen met groepjes zijn. Want wanneer je één van de desbetreffende personen een tijdje later alleen tegenkomt tijdens bijvoorbeeld het uitgaan durven ze je niet eens in de ogen aan te kijken.

Man, 69 jaar: ik kom overal open voor mijn homoseksualiteit uit en verstop me voor niemand. Zelf ben ik nooit gepest om mijn homoseksualiteit. Men maakt tegen mij wel grapjes, maar die beschouw ik als van dezelfde orde als grapjes van mannen onder elkaar. Wellicht zit ik op het gebied van discriminatie in een comfortabele positie vanwege mijn leeftijd. Volgens mij is het voor jongeren moeilijker en worden die sneller gemolesteerd.

Ten aanzien van dit onderwerp had het BDK meer negatieve ervaringen verwacht dan uit de enquete naar voren komt. Dit was deels gebaseerd op geluiden uit de 'wandelgangen', maar ook door het homogerichte geweld in Amsterdam.

De vragen over veiligheid en ervaringen met intolerantie zijn in 2009/2010 opnieuw gesteld aan het Pink Panel. De uitkomsten hiervan zijn binnenkort bekend.

Het Bureau Discriminatiezaken roept homo- en biseksuelen op om als lid van Pink Panel deel te nemen aan het onderzoek. Het aantal panelleden is nog te laag voor een representatief beeld, een statistisch minimum is 300 respondenten. Wil je meer informatie of je opgeven voor het Pink Panel, mail dan naar info@bdkennemerland.nl.

Of klik op bovenstaande afbeelding en lees meer.